W ostatnim czasie coraz częściej mówi się o sieci Peppol w kontekście e-fakturowania. Przyjrzyjmy się więc, jak sieć Peppol działa od strony technicznej.
Peppol to pierwotnie europejska sieć do komunikacji elektronicznej, która dziś jest używana na całym świecie. To dobry przykład tego, jak rozwiązanie europejskiej fragmentacji pomogło rozwiązać globalny problem i otworzyło przestrzeń na kolejne usługi o wartości dodanej. Obecnie do sieci Peppol podłączonych jest ponad 3 miliony firm ze 118 krajów.
Podstawowe fakty:
- centralne węzły sieci są prowadzone przez Komisję Europejską
- za zarządzanie siecią odpowiada niezależne stowarzyszenie OpenPeppol. Jego członkami są administracje podatkowe poszczególnych państw (Peppol Authorities) oraz poszczególne punkty dostępu (Access Points)
- Peppol Authorities: administracje podatkowe państw, które definiują warunki dla poszczególnych krajów
- punkty dostępu (Access Pointy): dostawcy połączenia dla firm końcowych i jednocześnie gwaranci tożsamości
Peppol ID
Zanim zaczniemy, musimy wyjaśnić Peppol ID. To nic skomplikowanego. Przykład: 9929:cz05574617. Składa się z prefiksu (tu 9929) i oficjalnego numeru identyfikacyjnego (np. NIP).
| Kraj | Typ identyfikatora | Kod rejestru | Co to dokładnie oznacza |
|---|---|---|---|
| Republika Czeska | NIP VAT | 9929 | Używany dla czeskich płatników VAT |
| Republika Słowacka | NIP | 0245 | Używany dla słowackich niepłatników VAT |
| Republika Słowacka | NIP VAT | 9950 | Używany dla słowackich płatników VAT |
| Międzynarodowy GLN | GLN | 0088 | Globalny numer lokalizacji (standard GS1) |
Peppol ID nie musi więc być “nadawany” - wystarczy go zarejestrować.
Centralny rejestr SML
Krytycznym elementem sieci Peppol jest centralny rejestr SML. To w nim punkt dostępu rejestruje Twoje Peppol ID. Dzięki temu wiadomo, w którym punkcie dostępu dane Peppol ID jest zarejestrowane.
Zapis do SML wykonuje punkt dostępu i jest on zabezpieczony jego podpisem elektronicznym. Odczyt odbywa się następnie przez DNS.
Przykład:
- Peppol ID: 9929:cz05574617
- obliczany jest hash i powstaje nazwa DNS: cyk3urzidlfsgubbofsguqc5vxoirfytk7ee4ebkcrypeznnshgq.iso6523-actorid-upis.edelivery.tech.ec.europa.eu
- z niej pobierany jest rekord NAPTR, który wskazuje, u którego dostawcy wpis jest zarejestrowany
To jednocześnie oznacza, że Peppol ID może być zarejestrowane tylko u jednego dostawcy. Do odbioru możesz więc używać tylko jednego dostawcy. Do wysyłki możesz mieć ich więcej.
Technicznie częścią Peppol ID jest także prefiks przestrzeni nazw iso6523-actorid-upis::. Oznacza to, że w przyszłości sposób adresowania w sieci Peppol będzie można zmienić. Ponieważ dziś używany jest tylko jeden prefiks, w większości przypadków pomija się go dla użytkowników.
Service Metadata Publishing (SMP)
SMP to usługa, która dla danego Peppol ID zwraca, jakie typy dokumentów odbiorca obsługuje.
Wpis uzyskasz tak, że weźmiesz adres SMP z rekordu NAPTR i dodasz Peppol ID (łącznie z prefiksem).
https://smp.pepposh.eu/iso6523-actorid-upis::9929:cz05574617
W ten sposób otrzymasz adresy dla poszczególnych obsługiwanych typów dokumentów (np. faktura lub nota korygująca).
Typy dokumentów
W SMP dla każdego typu dokumentu (np. faktura, zamówienie, …) rejestrowany jest osobny wpis. Dzięki temu nadawca wie, które dokumenty można dostarczyć. Znajduje się tam także adres punktu dostępu (AS4), wraz z jego certyfikatem i technicznymi danymi kontaktowymi.
Najczęściej używane są następujące typy dokumentów:
- faktura
- nota korygująca
- potwierdzenie doręczenia
- zamówienia
- dokumenty dostawy
- i inne
Dzięki opublikowanej liście obsługiwanych formatów można przed wysyłką sprawdzić, że odbiorca rzeczywiście przyjmie konkretny dokument.
Punkt dostępu
Do transmisji w sieci Peppol używany jest protokół AS4. Technicznie działa podobnie do SMTP, tylko działa nad HTTP i podpis elektroniczny jest obowiązkowy.
Bezpieczeństwo
Ostatnim ważnym obszarem jest bezpieczeństwo sieci. Gwarantem tożsamości poszczególnych firm końcowych są punkty dostępu. Mają one obowiązek zweryfikować istnienie firmy (lub ogólnie organizacji), a także to, że wnioskodawca jest rzeczywiście uprawniony do działania w jej imieniu. Należy przeprowadzić weryfikację KYC, kontrolę względem list sankcyjnych i ogólnie przestrzegać zasad przeciwdziałania praniu pieniędzy (AML).
Jeśli punkt dostępu naruszy te obowiązki, może zostać wykluczony z członkostwa w OpenPeppol i tym samym utracić bezpośredni dostęp do sieci Peppol.
Następnie każdy punkt dostępu otrzymuje certyfikat od urzędu certyfikacji OpenPeppol. Jest on używany do weryfikacji tożsamości oraz podpisywania potwierdzeń doręczenia.
Zmiana punktu dostępu
Z powyższego wynika, że wystarczy zmienić rejestrację w SML. W praktyce trzeba wyrejestrować się u jednego dostawcy, a następnie zarejestrować u drugiego.
Ile kosztuje zostanie punktem dostępu?
Jeśli chcesz zostać punktem dostępu, musisz spełnić następujące warunki:
- zostać członkiem stowarzyszenia OpenPeppol i przejść certyfikację
- obsługiwać SMP i AS4
- monitorować zmiany i wdrażać je
- zapewniać wsparcie użytkownikom końcowym
Opłaty realnie wynoszą od 7 500 EUR (tyle zapłaciliśmy my) do 12 500 EUR w pierwszym roku. W kolejnych latach to o 2 500 EUR mniej, czyli 6 000 EUR do 11 500 EUR za każdy następny rok (dokładne ceny są na https://peppol.org/join/fees/). Do tego trzeba utrzymywać samą aplikację.
Nasza ocena jest taka, że minimalne koszty mieszczą się mniej więcej między 1 000 000 CZK a 2 000 000 CZK rocznie, bez wsparcia użytkowników końcowych. W przypadku Pepposha jesteśmy raczej bliżej dolnej granicy, ponieważ od lat koncentrujemy się na integracjach i transmisjach oraz mogliśmy wykorzystać rozbudowaną infrastrukturę, doświadczenie i gotowy zespół. Dlatego w naszej usłudze Pepposh ustawiliśmy nielimitowany plan za 80 000 CZK/miesiąc. Celem było zaoferowanie usługi taniej niż budowa jej samodzielnie.
